13. август 2012.

Rudnik: Iskopan tajni grad

Otkriveni arheološki ostaci srednjovekovne naseobine. Izronili ostaci velike palate sa lukovima, kao i dve crkve.

Zagonetkakoja traje od početaka moderne arheologije - gde se tačno nalazila rudarska, trgovačka i politička varoš Rudnik u davnim predturskim vekovima - konačno je razrešena. Detaljnim i sveobuhvatnim istraživanja pod krovom Šumadije, u organizaciji Muzeja rudničko-takovskog kraja iz Gornjeg Milanovca, a pod rukovodstvom dr Dejana Radičevića, docenta na Odeljenju za arheologiju Filozofskog fakulteta u Beogradu, otkriveni su ostaci tog velikog naselja iz doba pre Kosovske bitke.

Iz viševekovne tame i naslaga tla izronila su, na tri padine, tri lokaliteta - Stacionara, imanja Nikića na potesu Drenje i Madžarskog brda u podnožju vrha Mala Kelja - koji svedoče o procvatu onovremene Srbije i važnosti Rudnika.

- Iskopani su ostaci velike, po svemu sudeći, dvospratne, ako ne i veće palate sa lukovima. Služila je kao svojevrsni politički centar, ali i za stanovanje - objašnjava dr Radičević. - Pronađeni su ostaci dve velike crkve, namenjene za ktitorske sahrane. Crkve su dokaz mnogoljudnosti te urbane celine na Rudniku, koju su činili obližnji rudnici i utvrđenje Ostrvica. Blizu nađenih građevina je prolazio put Ostrvica - Gruža, a u dolinama rečica, niže od tog grada, bile su topionice rude.

Uprkos činjenici da arheološka iskopavanja na Rudniku imaju najdužu tradiciju u Srbiji, ona nikada nisu sprovedena ni u približno zadovoljavajućem obimu! Ranija iskopavanja uglavnom su pokazala arhitektonske tragove života iz turskog perioda, dok bi sadašnja arheološka kampanja na Rudniku, trebalo da preraste u multidisciplinarnu, uveravaju nas i kustos milanovačkog muzeja Ana Cicović i Gordana Gavrić, direktor Zavoda za zaštitu spomenika kulture iz Kraljeva. Nađeni su i ostaci fresaka srednjovekovnog Rudnika, pa ćemo uključiti i slikare i istoričare umetnosti.

Kako Rudnik donosi a i donosiće nova iznenađenja o svom nekadašnjem bogatstvu, značaju i moći, sveopštem punom procvatu zaustavljenom turskim osvajanjima Srbije sredinom 15. veka, potrebno je uraditi još mnogo toga: zaštititi dosadašnje iskopine od propadanja usled kiša i zime, ne dopustiti da ponovo budu zatrpane, rešiti imovinsko-pravna pitanja jer se iskopane građevine delom nalaze i na privatnim parcelama...

TRAGAJU I LOPOVI
Ova istraživačka kampanja vrši se i modernim detektorima. Međutim, detektore imaju i nezakoniti tragači za podzemnim arheološkim blagom, lopovi koji na Rudniku uglavnom traže stari novac, rukotvorine svih prohujalih civilizacija... Inače, svi artefakti nađeni tokom zvaničnih istraživanja predaju se Muzeju rudničko-takovskog kraja.
 

10. август 2012.

Geografosko-politička karta Evrope


Italijansko izdanje geografsko-političke karte Evrope sa početka sedamdesetih godina XIX veka.

01. август 2012.

Cigaret-karte John Player & Sons

Izdanje cigaret-karata Zastave i grbovi iz 1912. godine poznatog engleskog proizvođača cigareta John Player & Sons iz Notingema. Između ostalih, u seriji od 50 karata, našala se i Kraljevina Srbija, pod rednim brojem osam.